Tại sao không nên khen trẻ sơ sinh? Những điều kiêng kỵ và lời khuyên từ chuyên gia

Nhiều bậc cha mẹ băn khoăn không biết tại sao không nên khen trẻ sơ sinh, đặc biệt khi nhận được những lời khen từ người thân, bạn bè. Bên cạnh những quan niệm dân gian lâu đời, góc nhìn khoa học và lời khuyên từ chuyên gia sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về vấn đề này.

Quan niệm dân gian về việc kiêng kỵ khi khen trẻ sơ sinh

Từ xưa đến nay, ông bà ta đã truyền lại nhiều quan niệm dân gian với mong muốn con cháu sinh ra dễ nuôi, ăn ngon, ngủ tốt. Một trong những điều được nhắc đến là 12 điều đại kỵ đối với trẻ sơ sinh, trong đó có việc kiêng khen trẻ. Theo quan niệm này, trẻ sơ sinh thường yếu bóng vía, dễ bị ảnh hưởng bởi những lời nói. Những lời khen trực tiếp như “bé xinh quá”, “mập mạp quá” hay “nặng cân” có thể bị xem là lời quở, ảnh hưởng đến vía của trẻ, khiến bé trở nên lười ăn, sụt cân hoặc ốm đau. Để tránh điều này, người ta thường thêm từ “trộm vía” khi khen trẻ như một cách xin phép các vía lành, bảo vệ vía cho bé.

Không chỉ riêng việc khen, dân gian còn có nhiều điều kiêng kỵ khác liên quan đến trẻ sơ sinh như:

• Kiêng cho con khi đi ra ngoài bằng cách “đánh dấu” bằng nhọ nồi hoặc son đỏ.
• Kiêng người vía dữ đến thăm trẻ, và có mẹo đốt vía với câu niệm “vía lành thì ở – vía dữ thì đi”.
• Kiêng cho con ngủ giấc quá dài, có mẹo xin tóc mai người khác họ để gọi bé dậy.
• Kiêng chuyền tay bồng con qua cửa sổ vì sợ lớn lên con dễ làm nghề trộm cắp.
• Kiêng chụp ảnh và khoe con lên mạng xã hội vì lo ảnh hưởng đến vía của con.
• Kiêng cho bé soi gương, cầm lược vì sợ bé giật mình hoặc chậm nói.
• Kiêng chê bai khi con bị chậm lớn, còi cọc, có mẹo dân gian như bế con chui qua áo quan người già hưởng thượng thọ.

Góc nhìn chuyên gia tâm lý về việc "kiêng" khen và khoe ảnh con

Chuyên gia tâm lý Lê Thu Hiền cho rằng, quan niệm “kiêng” khoe ảnh con mới sinh hay kiêng khen trẻ xuất phát từ quan niệm xưa về vía trẻ con còn yếu, cần được bảo vệ. Việc sử dụng từ “trộm vía” khi khen trẻ là cách để xin phép các vía trước, tránh cho vía của trẻ sinh ra kiêu căng, tự phụ dẫn đến quấy khóc hoặc ốm đau. Một số người còn cho rằng việc chụp ảnh trẻ sơ sinh là lấy đi một phần hồn phách của con, hoặc ánh đèn flash gây hại cho mắt bé.

Tuy nhiên, theo chuyên gia Lê Thu Hiền, việc chụp ảnh trẻ sơ sinh hay khen bé kèm từ “trộm vía” không có vấn đề gì và không thể lấy đi hồn phách hay gây hại lâu dài cho bé. Việc lưu giữ lại những khoảnh khắc đáng yêu của trẻ là điều cần thiết và ý nghĩa. Nhiều bậc cha mẹ vẫn ghi lại những dấu ấn lớn trong cuộc đời của con qua từng bức ảnh.

Vì sao không nên khen trẻ sơ sinh một cách trực diện? Chuyên gia giải thích, nếu không nói kèm “trộm vía”, những lời khen chê từ người lạ có thể ảnh hưởng đến tâm lý nhạy cảm của trẻ, đặc biệt khi phần hồn và vía của trẻ còn chưa kiểm soát được. Điều này có thể dẫn đến tình trạng trẻ quấy khóc, khó chịu hoặc thậm chí là ốm vặt.

Lưu ý quan trọng khi cha mẹ chia sẻ hình ảnh con trên mạng xã hội

Dù không có hại về mặt khoa học, nhưng việc cha mẹ chia sẻ hình ảnh con lên mạng xã hội cần có sự cẩn trọng. Chuyên gia tâm lý Thu Hiền lưu ý rằng, khi chia sẻ hình ảnh hay video về con, nhiều cha mẹ còn chú thích cả tên, tuổi mà không nghĩ đến những rủi ro tiềm ẩn về quyền riêng tư và an toàn cho trẻ. Việc này có thể vô tình tạo điều kiện cho kẻ xấu lợi dụng thông tin cá nhân của trẻ.

Do đó, tại sao không được khen trẻ sơ sinh và cũng cần cân nhắc kỹ khi đăng ảnh con lên mạng. Nên hạn chế chia sẻ quá nhiều thông tin cá nhân nhạy cảm của bé, đặc biệt là khi không có sự đồng thuận từ người bạn đời. Bảo vệ con là trách nhiệm hàng đầu của cha mẹ.

Lời khuyên từ chuyên gia để bảo vệ bé yêu

Thay vì quá lo lắng về những quan niệm dân gian, cha mẹ nên tập trung vào việc chăm sóc con một cách khoa học và khoa học. Dưới đây là một số lời khuyên hữu ích:

• Hiểu rõ về sự phát triển của trẻ: Nắm bắt các mốc phát triển quan trọng để có sự hỗ trợ tốt nhất cho con.
• Tạo môi trường sống an toàn, lành mạnh: Đảm bảo không gian sống sạch sẽ, thoáng đãng và an toàn cho bé.
• Giao tiếp tích cực với con: Dù bé còn nhỏ, việc trò chuyện, hát ru sẽ giúp bé cảm nhận được tình yêu thương và sự gắn kết.
• Cẩn trọng khi chia sẻ thông tin: Hạn chế chia sẻ quá nhiều hình ảnh, thông tin cá nhân của bé lên mạng xã hội.
• Tham khảo ý kiến chuyên gia khi cần thiết: Nếu có bất kỳ lo ngại nào về sức khỏe hoặc sự phát triển của bé, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý.

Vì sao không nên khen trẻ sơ sinh theo cách trực diện mà nên dùng từ “trộm vía” là một nét đẹp văn hóa dân gian, thể hiện sự yêu thương và bảo vệ con cái. Kết hợp với kiến thức khoa học, cha mẹ có thể nuôi dạy con một cách tốt nhất, đảm bảo sự phát triển khỏe mạnh và bình an cho bé.